Szczątki niemieckich żołnierzy spoczną na cmentarzu w Nadolicach Wielkich
6 kwietnia Pracownia Badań Historycznych i Archeologicznych "Pomost” przeprowadziła ekshumację trzech żołnierzy, pochowanych obok kapliczki przy Alejach Jerozolimskich w Brzegu Dolnym. Ich szczątki spoczną na cmentarzu żołnierzy niemieckich z czasu drugiej wojny światowej w Nadolicach Wielkich.
Żołnierze, którzy spoczywali w mogile, prawdopodobnie zginęli w 1945 roku podczas operacji Brunhilda, w trakcie której Niemcy próbowali odbić z rąk Sowietów fabrykę Anorgana. Przy ich szczątkach znaleziono dwa nieprzełamane znaki tożsamości, czyli tzw. nieśmiertelniki, a także trzy czarne odznaczenia za rany, dwa hełmy, dwie puszki z maskami przeciwgazowymi, manierkę wojskową oraz ładownice, które zostały zabezpieczone przez funkcjonariuszy miejscowego komisariatu. Przedmioty znalezione przy szczątkach zostaną wkrótce przekazane Izbie Pamięci prowadzonej przez Stowarzyszenie Osadników Ziemi Dolnobrzeskiej.
Informację o grobie Pracownia „Pomost” uzyskała z Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge (Niemiecki Ludowy Związek Opieki nad Grobami Wojennymi).
– W tamtejszym archiwum znajdowała się notatka z fotografią kapliczki z adnotacją, że po jej prawej stronie znajduje się mogiła. Z kontekstu wynikało, że jest to grób żołnierza lub żołnierzy niemieckich. Więcej szczegółów dostarczyły nam same badania, ale tę pierwotną wiedzę posiedliśmy dzięki kwerendzie w archiwum w Kassel, w siedzibie Volksbundu, który zleca i finansuje poszukiwania szczątków oraz ekshumacje niemieckich żołnierzy na terenie Polski i innych krajów Europy. Dzięki internetowym konsultacjom oraz kontaktom z regionalistami Brzegu Dolnego udało nam się ustalić, że niektórzy starsi mieszkańcy miasta wiedzieli, że przy kapliczce są pochowani żołnierze. Podobno jeszcze krótko po wojnie na drewnianym krzyżu mogiły wisiał żołnierski hełm. I rzeczywiście, dwóch żołnierzy było pochowanych w hełmach, a jeden bez. Pewnie to hełm tego trzeciego wisiał na krzyżu – mówi dr Maksymilian Frąckowiak z Pracowni „Pomost”.
Pracownia prowadzi na terenie Dolnego Śląska wiele prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych.
– Każdego roku pracujemy na około kilkudziesięciu stanowiskach. Nie wszystkie prace kończą się odnalezieniem grobu. Czasami mogił czy kwater wojennych szukamy przez kilka sezonów, a czasem prace sondażowe kończą się niepowodzeniem i w miejscach oznaczonych jako groby wojenne niczego nie znajdujemy. Finał poszukiwań niejednokrotnie znacznie odbiega od tego, czego się spodziewaliśmy. Źródła pisane i wspomnienia osób często nie pokrywają się z tym, co zastajemy na miejscu, ale wiele informacji się potwierdza. Dzięki bezpośrednim relacjom mieszkańców oraz źródłom archiwalnym udaje nam się wiele żołnierskich mogił znajdować – dodaje Maksymilian Frąckowiak i prosi o przekazywanie Pracowni wszelkich informacji na temat lokalizacji niemieckich grobów wojennych z okresu II wojny światowej na terenie Polski (e-mail: pomost@pomost.net.pl, tel. 601 469 494).
Odnalezione w Brzegu Dolnym szczątki zostaną ponownie pochowane na cmentarzu żołnierzy niemieckich z czasu drugiej wojny światowej w Nadolicach Wielkich w gminie Czernica podczas organizowanego tam raz do roku zbiorowego pogrzebu.
wm
