Nowa wystawa w Izbie Pamięci
Stowarzyszenie Pierwszych Osadników Ziemi Dolnobrzeskiej zaprasza mieszkańców do obejrzenia najnowszej wystawy związanej z podobozami obozu koncentracyjnego Gross Rosen – Dyhernfurth I i Dyhernfurth II, które istniały na terenie obecnego Brzegu Dolnego.
Podobóz Dyhernfurth I powstał na terenie fabryki chemicznej Anorgana, która produkowała bojowe środki chemiczne niezbędne do produkcji bomb lotniczych oraz pocisków artyleryjskich. Warunki egzystencji w obozie były bardzo ciężkie. Więźniowie mieszkali w baraku obok hali produkcyjnej. Wszelkie kontakty ze światem zewnętrznym były całkowicie zakazane, ponieważ działania na terenie obozu był ściśle tajne. Często zdarzało się, że pracujący tam więźniowie ulegali zatruciu lub podtruciu, chorzy byli natychmiast likwidowani. Przeprowadzano również eksperymenty na więźniach, sprawdzano ich odporność na różne dawki trujących substancji.
Dyhernfurth II znajdował się ok. 1000 m od terenu fabryki. W nim również panowały ciężkie warunki. Przeznaczony był dla mężczyzn, jednak zdarzało się, że pracowały w nim także dzieci i młodzież. Więźniowie pracowali przede wszystkim przy rozbudowie zakładów Anorgana.
W obu podobozach więźniom przysługiwały minimalne racje żywnościowe, co w połączeniu z katorżniczą pracą oraz okrucieństwem służb obozowych stanowiło główną przyczynę wysokiej śmiertelności. Według wspomnień jednego ze świadków w ciągu trzech tygodni w 1944 r. zmarło ok. 2 tys. osób. Chorych i wycieńczonych służby SS wywoziły do komór gazowych w Gross Rosen.
Ewakuując obóz w 1945 roku, zdrowym więźniom nakazano marsz do obozu Gross Rosen, chorych rozstrzelano przy moście kolejowym nad Odrą.
Członkowie stowarzyszenia Pierwszych Osadników Ziemi Dolnobrzeskiej od miesięcy przygotowywali wystawę ku pamięci poległych w obozach zagłady, gromadząc niezbędne eksponaty. Z pomocą mieszkańców oraz sponsorów udało się zebrać i zakupić potrzebne materiały i zorganizować wystawę, na której zobaczymy m.in. pasiak – codzienny ubiór więźniów podobozów, izolator z fragmentem ogrodzenia obozu, metalowy półmisek z obozu na osiedlu Leśnym, maskę znalezioną na terenie byłych zakładów chemicznych Anorgana czy blaszkę z numerem obozowym więźnia pełniącego w podobozie Dyhernfurth II funkcję blokowego, odnalezioną w 2022 roku na terenie byłego podobozu.
Organizatorzy wystawy dziękują Ośrodkowi „Pamięć i Przyszłość” za wsparcie oraz wszystkim, którzy przyczynili się do jej powstania i wsparli organizatorów w jej utworzeniu. Ponadto członkowie stowarzyszenia apelują o niewyrzucanie rodzinnych pamiątek, które mogłyby posłużyć jako eksponaty, i przypominają o możliwości przekazywania ich do Izby Pamięci.
Wystawę można zwiedzać w Izbie Pamięci mieszczącej się przy ul. Zwycięstwa 5 we wtorki w godz. 10:00-12:00 oraz w czwartki w godz. 16:00-18:00 lub po uprzednim kontakcie telefonicznym pod numerem tel. 606 229 300.
KM
