„Brzeg Dolny – gmina z ciekawą historią”. Z pocztylionem po bezdrożach
Usługi pocztowe są dziś powszechne, ogólnodostępne i różnorodne. Każdy może wysłać list, paczkę czy przekaz pieniężny. Wystarczy zamówić usługę kurierską albo pójść na pocztę, uiścić stosowną opłatę i po sprawie. W krótkim czasie przesyłka trafi do rąk odbiorcy.
W Brzegu Dolnym działają obecnie trzy placówki Poczty Polskiej. Najstarsza z nich znajduje się na terenie Starego Miasta – u zbiegu ulic Kolejowej i Urazkiej. Pozostałe są zlokalizowane na osiedlu Fabrycznym przy ul. Zwycięstwa i na osiedlu Warzyń przy ul. Osiedlowej. A jak to było kiedyś? Jak działały usługi pocztowe w Brzegu Dolnym?
Ze starych zapisków dowiadujemy się, że w czasach ministra Śląska von Hoyma poczta była wysyłana do Środy Śląskiej przez magistrat „przy okazji”. Burmistrz miasta odpowiadał za usługi pocztowe. W 1822 roku powstała pierwsza poczta w Brzegu Dolnym. Znajdowała się w małym sklepie niedaleko Rynku w domu Reimanna, przy dzisiejszej ulicy Kochanowskiego (dawnej Otto Koch Strasse) Poczmistrzem był niejaki Knobloch. Konie i powozy trzymano w budynku stajni. W okresie największego ruchu poczmistrz posiadał od pięciu do 10 koni. List należało przekazać poczmistrzowi. Nie było wówczas listonoszy, ani nie stosowano znaczków pocztowych. Każda przesyłka musiała być opłacona indywidualnie.
Od 1844 roku, kiedy otwarto stację kolejową w Miękini, cały ruch pocztowy powiatu wołowskiego przeniósł się z Wińska do Brzegu Dolnego. Żółte wozy pocztowe przewoziły pasażerów, listy, paczki i pieniądze. W ruchliwe dni do Miękini wyjeżdżały jednocześnie cztery wozy. Każdym wozem kierował woźnica zaprzęgu pocztowego tzw. pocztylion. Atrybutem każdego woźnicy był róg pocztowy. Odjazd i przyjazd pocztyliona sygnalizowany był grą na rogu. Wozy pocztowe, jadąc przez rozmoknięte drogi do Miękini, docierały często na stację kolejową z dużym opóźnieniem. Zdarzało się, że pociąg już dawno odjechał. W tym czasie nie było mostu na strumieniu przed Miękinią, znajdowała się tam jedynie kładka dla pieszych. By pokonać strumień, wóz pocztowy musiał przejechać przez bród. Ze względu na ożywiony ruch, droga przez Głoskę do Miękini była zniszczona i wymagała naprawy. Władze Brzegu Dolnego były także odpowiedzialne za utrzymanie tej drogi. W 1871 roku Starosta Powiatu Średzkiego wystąpił do władz Brzegu Dolnego o udział w kosztach jej przebudowy. Te jednak odmówiły, tłumacząc to tym, że są obowiązane do utrzymania drogi dla niewielkiego ruchu furmanek, a nie dla zwiększonego ruchu pojazdów pocztowych. Władze Brzegu Dolnego nie zgodziły się również na budowę mostu na Odrze jako przeprawy dla kolei wrocławsko-szczecińskiej dla wozów i pieszych. Obawiały się utraty dochodów z przeprawy promowej, która była ich własnością.
Oto przykładowy rozkład jazdy wozów pocztowych obowiązujący od 1 stycznia 1863 roku:
- trasa Brzeg Dolny – Miękinia:
I kurs: odjazd z Brzegu Dolnego – 545, przyjazd do Miękini – 715,
II kurs: odjazd z Brzegu Dolnego – 1540, przyjazd do Miękini – 1705.
- trasa powrotna Miękinia – Brzeg Dolny:
I kurs: odjazd z Miękini – 900, przyjazd do Brzegu Dolnego – 1030,
II kurs: odjazd z Miękini – 2100, przyjazd do Brzegu Dolnego – 2230.
Ostatnie przesyłki pocztowe do Miękini wysłano 31 lipca 1874 roku. Pocztę zamknięto 1 sierpnia 1874 roku, w dniu otwarcia stacji kolejowej w Brzegu Dolnym. Przekształcenie poczty w urząd pocztowy trzeciej klasy nastąpiło 1 stycznia 1876 roku. Od 1 kwietnia 1907 roku do dziś urząd pocztowy mieści się w budynku na rogu ulic Kolejowej i Urazkiej.
Warto dodać, że zakres usług pocztowych stale się poszerzał. Brzeg Dolny został podłączony do sieci telegraficznej w 1875 roku, a w 1900 roku otrzymał połączenie telefoniczne.
Przygotował: Artur Michałek
